Zeta belaunaldia

4141118259_fb39b2b71c_c

Pandemiaren okerrena pasa dela antzematen da kalean, musukorik dagoeneko ez da ia ikusten, arropa dendetan nerabeak ari dira beste udaberririk egongo ez balitz bezala erosketak egiten, eta gure herrietako lehen jaiak ere hasi dira ospatzen. Azkar asko ahaztu zaigu azken urteetan zer pairatu dugun, berriro ere ohiko martxari ekinez. Hortaz, kaleko giroa ikusita ezer gutxi aldatu dugula esan genezake, nahiz eta ikerketa soziologikoek eta bestelakoek beste gauza bat esan.

Eusko Jaurlaritzak orain dela gutxi argitaratutako uraren kalitatearen emaitzetan, gurean botika kontsumoak gora egin duela ondorioztatzen zuen; beraz, lo egiteko, buruko minak kentzeko edota kalean irribarretsu ibiltzeko lehen baino pilula gehiago behar ditugula argi dago. Gure gazteek, berriz, Z belaunaldikoak izenez ezagutzen ditugun horiek, antza handiagoa omen dute gure aiton-amonekin gure belaunaldikoekin  baino, Gipuzkoako Foru Aldundiak landu berri duen azterketa baten arabera. Horiek guztiek erakusten dute fatxadaren irudia ez datorrela bat barrualdearekin.

 1995etik 2010era jaiotako gazteek krisi hitza ezaguna dute, ez baitute besterik ezagutu, eta ziurgabetasuna ez da beraientzat aldiro-aldiro gertatzen den ez ohiko fenomenoa. Ondo baino hobeto dakite esfortzu berezia egin behar dutela mundu korapilatsu honetan kalitatezko lanbide bat aurkitzeko. Hori bera eskatzen diete beraien betiko lagun eta ezagunei: zuzeneko eta kalitatezko harremanak, nahiz eta digital aroko lehen seme-alabak izan. Erretolika gutxi eta ekintza gehiago aldarrikatzen dute gure herriko arazoei aurre egiteko, eta horregatik daude hain urrun politika zaharreko diskurtsoetatik.

Garai bateko sareak beste batzuk ziren; igeltsero, herriko mediku edo baserritar ofizioz gain, denek zuten beren bizilagunei laguntzeko eta artatzeko konpromisoa, herri sarea indartuz. Orain ere, gure gazteek, garai batean gure aurrekoek egiten zuten antzera, euren komunitatea sendotu nahi dute; besteak beste, KM zero dinamika sustatu eta desberdinkeriari aurre egin, ekinez eta apaltasunez. Etorkizun oparoa dugu gure gazteentzat ispilua gure aurrekoak badira, eta ez sareetan ikusi eta entzuten ditugun influentzer berriak.

Jarraitu irakurtzen

Boost

30 pertsona, emakume zein gizon, gazte eta helduak, hainbat lanbidetakoak eta lurraldeko txoko guztietatik etorritakoak, bat egin dute plaza berean Gipuzkoaren erronkak zeintzuk diren aztertzeko. Hilero gai bati erreparatuko diote, eta beraien gogoetak beste guztientzako bide-orria izan daiteke.

Galdera egokiak egitea da gakoa, burua astintzea eta gorputza deseroso sentiaraztea, konformismoan erori gabe eta gure herriaren geroa indartzeko behar-beharrezkoak diren erantzunak aurkitzeko.

  • Nork gobernatzen ditu gobernatzen dutenak?
  • Zein tributako kide zara?
  • Zerk egiten gaitu espezie hobea?
  • Makina bat baino gizatiarragoak al gara?
  • Zure aurrerapena nire aurrerapena al da?

 

Horiek eta beste batzuk izango dira eztabaidagai Etorkizuna Eraikizen baitan abian jarritako Boost ekimen berria. Ziurgabetasuna, egonezina eta noraezean gauden honetan, ekintza honek badu zerbait berezia: galdera egokien indarra. Ez dugu bukaera ezagutzen dugun pelikula bat ikustera joan nahi, ezta atzerriko irudiak eta istorioak ikusi nahi ere; hemengo errealitatea aintzat hartuta, mundu zabaleko joerak aztertuz, gure herriaren etorkizuna landu nahi dugu.

Ez da lan makala izango, baina esfortzuak mereziko du. Galdera-erantzun egokiak behar ditugu geureari ekiteko, oraingoan ez diezaiegun besteei utzi gure herriaren etorkizunak zein izan behar duen erabakitzen, hori ere gure esku baitago.

Jarraitu irakurtzen

Entzunez Eraiki

Badira hilabete batzuk Entzunez Eraiki dinamikaren lehen saioak abian jarri genituela, eta denbora horretan aukera izan dugu hainbat hizlari entzuteko eta proposatutako gaien inguruan lehen ondorioak eta proposamen berriak jasotzeko. Ikasteko, hitz egiteko, eta garai berriei ekiteko indar berrituta gaudela sumatu dut.

Elkartu eta iritziak partekatu zerbait berria eraikitzeko. Gure proiektu politikoa denon ideiekin berritzeko. Herri eraikuntzan denok garelako ezinbestekoak eta ahulduta gelditu den komunitatea sendotzeko. Horiek eta beste gako asko lantzeko egin dugu lan lehen hilabete hauetan. Oraindik ere ikasturtea ez da bukatu eta bide luzea dugu ekainera arte.

Pandemia honek utzitako une gogorrak gainditzen ari garen honetan, badugu oraindik ere gaitza izan daitekeen kontu bati aurre egin beharra: indibidualismoa. Ni eta nik, deklinatzen ditugun bakoitzean gero eta ahulagoak garen seinale da; gu eta guk entzuten dugun bakoitzean, berriz, sendoagoak eta komunitate baten partaide garen adibide garbia, Imanol Kerejeta psikiatrak dioen bezala. Hori da muina aberrigintzan, gizarte nodoak indartzea, batzuekin eta besteekin ekimenak lantzea, auzolanean. Entzunez Eraiki dinamika ez da berria gurean baina bai ezinbestekoa orain, gizarte orekari eusteko eta desberdinkeriari aurre egiteko eta herri honen etorkizuna, denok bat eginik, eraikitzeko.

Jarraitu irakurtzen

Soziometroaren kopuruek estaltzen ez dutena

soziometroa 2

Abendua izan ohi da urte osorako genituen egitekoak bete ditugun ala ez aztertzeko garaia, eta hala, Gipuzkoako Foru Aldundiak bere azken soziometroaren emaitza esanguratsuenak aditzera eman ditu gipuzkoarron hainbat gaien inguruko balorazioa, hausnarketak eta nahiak zeintzuk diren hobeto ezagutzeko.

Hedabideetako lerroburuek indar politikoek lortzen duten emaitzetara joko dute, baina herritarren kezkak beste alde batetik doaz. Ekonomiaren sustapena, langabezia eta gertukoen egoera dira gipuzkoarrok gehien kezkatzen gaituzten kontuak, eta 6,42koa da geure egoera pertsonalari jartzen diogun nota. Ez da emaitza txarra COVID-19 sasoi honetan lortutakoa, nahiz eta herritarren % 70,8 kezkatuta egon, % 48,9 goibel sentitu eta % 30,6k bakarrik dagoela adierazi. Beraz, ondo gaudela diogu, baina ez nahiko genukeen bezain ondo. Lanketa osoan zehar, gaia edozein dela ere, gipuzkoarren heren bat gaizki ari dela pasatzen eta ezezkor dagoela agertzen da. Oraindik gurean ere desberdinkeriari aurre egiteko asko dugula ondorioztatzen dugu.

Azken aldian hizpide izan diren beste gai batzuen inguruan ere jasotzen du herritarren iritzia soziometroak, eta horien artean deigarria egin zait, beste kontu batek lortu duen emaitza: nagusien zaintzak lortutako 6,13ko nota, eta erabiltzaileen senitartekoei galdetuz gero, emaitza hori hobetu egiten dute eskainitako zerbitzu guztietan. Pozgarria benetan, jakinda zein nolako esfortzua egin duen Gizarte Politikako talde osoak pandemiako garai gogorretan. Horretaz gain, egun Foru Aldundiaren kudeaketaren ardatz diren erantzunak aztertu ondoren, beste behin ere, Gobernu Kontseiluak gainditu egiten du 5,70eko notarekin bere eguneroko jarduera; oposizioak,berriz, eznahikoa jasotzen du: 4,84.

Jarraitu irakurtzen

Batzokia 4.0

IMG_8849

Lau urtean behin egiten dugun alderdiaren Batzar Nagusiari itxiera eman diogu asteburu honetan. Datozen urteetarako bide orria finkatua gelditu da, eta lideratuko duen taldea ere zein den erabakita.

Ez dira  xamurrak izan azken urteetan bizi izandakoak, baina etortzeke daudenak ere ez dira errazak izango. Sendotasuna, berritzailea eta, batik bat,  etorkizuna lantzerakoan asmatzea eskatzen zaio EAJ-PNVri. Hor dago gakoa. Nola egin? Zer egin gure herriaren oparotasuna bermatzeko eta aurrera egiteko inor atzean utzi gabe? Zer eta nola dira erantzun beharreko galderak.

Hori dela eta, Entzunez Eraiki eta Zuk Esan dinamikak jarriko ditugu abian. Ideia berriak, denon gogoetak eta ekintzailetza bultzatuz landu nahi dugu gure herriaren etorkizuna. Bukatu dira garai bateko aditu eta jakintsu batzuek ponentzia marduletan esandakoak betetzeko garai haiek. Denon artean, elkarri entzunda eta elkarrekin landutakoa izan behar du geroak.

COVID-19 pandemiak astindu ederra eman digu, eta gure eguneroko egiteko modu eta ohiturak zeharo aldatu ere bai. Gure batzokiak itxita egon dira, ez gara elkartu azken denboraldian, eta orain, irekitakoan, asko kostatzen ari zaigu garai bateko martxa hartzen. Bagoaz, hasi gara beste behin ere sasoi eta ilusioz beterik, baina beste modu batera: teknologia berriak erabiliz, gure eztabaida guneak berrituz, alderdikide eta alderdizaleak aktibatuz, eta auzogintza eta herrigintza uztartuz. Hurbilekoak garrantzia hartu du, eta eguneroko nahiak eta arazoak aintzat hartu behar ditugu, baina gure herriaren garapena ahaztu gabe.

Digitalizazioa, sustapen ekonomikoa, oreka berdea, gure nagusien zaintza eredua, desberdinkeria… horiek eta beste asko lantzeko moduak esango digu zein-nolako herria izango dugun etorkizun hurbilean. Herri askea  dugu helburu, eta horretarako, ezinbestekoak dira indar berrituak; herri eraikuntza eta garapen sozio-ekonomikoa bi aldeko txanpona baita.

Prest gaude. Abian zurekin batera. Iritsi da Batzokia 4.0.  

Jarraitu irakurtzen

Naziogintza, elkarlanean

 

Captura de pantalla 2021-09-23 a las 9.28.07
Zuzeu webgunea. 2021-09-23.

Izurriteak agerian utzi ditu herri honen autogobernuaren indarguneak eta ahuleziak. Osakidetza edota gure zaharren egoitzak, esaterako, ondo baino hobeto kudeatu dira eta bat-batean hartu dira erabaki erangikorrak. Aldiz, Sanchez presidenteak, gure herriko eskumenei burla eginez, aldiro-aldiro telebistatik aditzera ematen zituen pandemiari aurre egiteko erabakiak. Denok ari begira nola zapaltzen zituen orain arte lortutakoak, eta aldi berean ezin ezer egin, egoera larrian baikeunden.

Gaitza gainditzen ari garen honetan, beste kontu batzuk ditugu hizpide, besteak beste,  euskararen osasuna. Hezkuntzan ez omen dira emaitza txukunak lortzen ari, eta kalean ere ez omen dugu gure aurrekoek egiten zuten maiztasunez egiten. Markel Olanok, Gipuzkoako diputatu nagusiak, azkenengo adierazpenetan azaldu du bere kezka. Ez da berria eta Karmelo Landak ere bat egiten du egoera horrekin. Bi euskaldun, bi abertzale nahiz eta muturka dabiltzan bi alderditako kide izan. Nire ustez hortxe dago koxka. Gure artean ika-mikan gabiltzan bitartean besteak dira nagusi.

Jarraitu irakurtzen

Eskerrik asko, irakasle!


075389DB-9CCB-40A5-AE63-B3CFB032904A_1_201_a

Dagoeneko hasi dira gure herrian ikastola eta ikastetxeetako gela hutsak ilusioz betetzen. Aurreko ikasturte xelebre harekin alderatuta, aurtengoa lasaiago edo ohikoago izango delakoan, Jokin Bildarratz hezkuntza sailburuaren hitzek kilikatu egin naute euskal hezkuntzaren ereduaren ituna lortzeko gertu gaudela adierazi duenean. Ez da, ez, berri txarra datozen belaunaldien heziketa nolakoa eta zein baliabiderekin izan behar duen sinatuz gero. Berri ona izango da hau hezkuntzako eragile nagusien babesa lortzen bada, eta benetako hauspoa garai berri hauetan.

Hala eta guztiz ere, protagonismoa beste batzuek izango dute kurtso berri honetan, eta ez dira ikasleak izango, irakasleak baizik. Erabakia guztiz garrantzitsua eta aldiro-aldiro egin beharrekoa. Gure etxeko gaztetxo eta gazteen heziketa dago beraien esku, eta horrek duen garrantziaz ez gara askotan jabetzen. Garai batean andereñoek eta maisuek beti zuten arrazoi; orain, berriz, badirudi inoiz ez dutela. Familia eta gizarteko zati gero eta handiago batek ez die eman beharreko babesa eskaintzen, eta horregatik da inportantea urte honetan gure begirada beren egunerokoan jartzea, egiten dutena baloratzea eta prestigioan jartzea. Ziur naiz gustuko izango dutela aipamen hau, baina benetan bihotzera iritsiko zaiena betikoa izango da: ikaslearen hitz goxoak ikasturte bukaeran.

Jarraitu irakurtzen

Hemen eta orain

elpalmar
El Palmar hondartza. Vejer de la Frontera. Cadiz.

Oso denbora gutxian, bi pertsona hil dira Bidasoa ibaian, Frantziara iritsi nahian. Gertaera latz horiek, parez-pare jarri digute pertsona migratzaileen errealitate gordina. ‘Ohituak’ geunden Mediterraneo itsasoan hildakoen albisteak entzuten. Kayuko eta ontzi prekarioen irudi gogorrak ikusten. Normalizatuta geneukan milaka eta milaka pertsona, tartean haurrak, gerra edo gosetik ihesi, edo bizimodu duin baten bila hiltzen ikustea. Horrelakoak baikara. Sumindu egiten gara, egiten ditugu haserre adierazpenak, gaitzespen txio borobilak…. Baina berehala ahaztu eta aurrera jarraitzen dugu, injustizia horretan ardurarik ez dugulakoan. Gogoeta honekin batera doan argazkia El Palmar hondartzan atera nuen aurtengo oporretan, Cadizen. Bihotza uzkurtu egin zitzaidan hondartzara nola iritsi ziren imaginatzeaz bakarrik. Nolakoa izango da migratzaile horien bizitza orain? Non ote daude?

Orain, ordea, gure begiekin ikusten ari gara errealitatea. Parez-pare. Gure lurraldean bertan. Hemen eta orain. Eta kontzientzia handiagoa hartu dugu, horrelakoak baikara gizakiak. Mundu ultrakonektatu honetan, milaka kilometrora gertatzen dugunaren berri dugu bat-batean, baina gure garuna ez dago prest hori barneratzeko. Urruti sentitzen dugu. Eta urruti sentitzen dena ez da existitzen. Badirudi, oraindik ere, arazoez ez garela jabetzen norberari, edo gertuko norbaiti eragin arte. Hurbiltasunak markatzen duelako gure esparrua, globalizazioa globalizazio.

Jarraitu irakurtzen

La recuperación y el futuro pasan por los ODS

Noticias de Gipuzkoa. Publicado en 2021-07-11
Noticias de Gipuzkoa. 2021-07-11

Ahora que termina un duro curso político es un buen momento para repasar lo hecho y preparar el siguiente. Es tiempo de valoración y notas. Y en este sentido, desde Europa llegan últimamente buenas noticias para Euskadi. Así, se han producido recientemente tres reconocimientos explícitos en diferentes ámbitos: calidad institucional del Gobierno, Innovación, e implantación de la Agenda 2030. Efectivamente, diferentes índices de medición, unos impulsados desde las propias instituciones europeas y otros patrocinados por la Comisión Europea, han situado, en primer lugar, a Euskadi como región que tiene los mejores indicadores en calidad institucional del Gobierno (Universidad de Gotemburgo), superando con creces la media europea. En un segundo ejemplo, el reciente ranking de innovación de la Unión Europea (European Innovation Scoreboard 2021) sitúa a Euskadi como región de alta innovación frente al declive de los indicadores generales del Estado en esa cuestión. Y el Joint Research Center, centro de investigación y conocimiento de la Unión Europea, ha colocado recientemente a Euskadi como una de las tres regiones europeas más avanzadas en lo que a la implantación de la Agenda 2030 se refiere. Los otras dos son Flandes y Navarra.

Sin duda, los tres casos muestran que algo estamos haciendo bien en este país, tanto en el ámbito privado como en el público/institucional. Pero tales indicadores no deben suponer un baño de autocomplacencia, sino estimular la respuesta a los enormes retos que las instituciones vascas tenemos por delante en los próximos años. Esos reconocimientos deben servirnos como un espaldarazo para seguir trabajando en la buena dirección en los tres ámbitos citados: mejorando la percepción y la confianza de la ciudadanía en torno al papel de las instituciones; consolidando y fortaleciendo la posición de Euskadi como polo de innovación; y, por último,  avanzando hacia el cumplimiento de los Objetivos de Desarrollo Sostenible y de las metas que cada nivel de gobierno debe concretar como propias, en el marco de la metodología y retos establecidos por Naciones Unidas en 2015 cuando aprobó la Agenda 2030.

Jarraitu irakurtzen